تجهیزات معدن و سنگ شکن
بخش مهمی از فرآیند استخراج، خردایش و فرآوری مواد معدنی را تشکیل میدهند. سنگهای استخراجشده از معادن معمولاً ابعاد بزرگی دارند و برای استفاده در صنایع مختلف باید ابتدا خرد، تفکیک و دانهبندی شوند. مجموعهای از دستگاههای مکانیکی در کنار یکدیگر قرار میگیرند تا این فرآیند با ظرفیت و کیفیت مناسب انجام شود.
انتخاب تجهیزات مناسب به نوع سنگ، اندازه خوراک، ظرفیت تولید، دانهبندی محصول و شرایط کاری معدن بستگی دارد. هماهنگی میان دستگاهها نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عملکرد ضعیف یک بخش میتواند ظرفیت کل خط را کاهش دهد.
تجهیزات اصلی خطوط معدن
یک خط خردایش معمولاً از چند دستگاه اصلی تشکیل میشود که هرکدام وظیفه مشخصی دارند. فیدر، سنگ شکن اولیه، سنگ شکن ثانویه، سرند، ماسه ساز و نوار نقاله از تجهیزات رایج در این خطوط هستند.
چیدمان دستگاهها باید بر اساس نوع ماده معدنی و محصول نهایی انجام شود. در خطوط بزرگ، ممکن است چند مرحله خردایش و دانهبندی در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
فیدر معدن
فیدر یکی از تجهیزات ابتدایی خط است و وظیفه انتقال مواد از محل ذخیره به دستگاه خردایش را بر عهده دارد. این تجهیز با کنترل جریان خوراک، مانع ورود ناگهانی حجم زیاد سنگ به سنگ شکن میشود.
فیدر گریزلی علاوه بر انتقال مواد، امکان جداسازی بخشی از ذرات ریز را نیز فراهم میکند. این ویژگی میتواند از ورود مواد نامناسب به مرحله بعد جلوگیری کرده و فشار روی سنگ شکن را کاهش دهد.
سنگ شکن فکی
سنگ شکن فکی معمولاً بهعنوان دستگاه اولیه در خطوط خردایش مورد استفاده قرار میگیرد. این دستگاه برای کاهش ابعاد سنگهای درشت طراحی شده و با حرکت فک متحرک در برابر فک ثابت، مواد را تحت فشار قرار میدهد.
فکهای ثابت و متحرک از قطعات ضدسایش مهم دستگاه هستند. انتخاب آلیاژ مناسب برای این قطعات در معادن دارای سنگ سخت و ساینده اهمیت زیادی دارد.
سنگ شکن کوبیت
کوبیت یکی از تجهیزات خردایش ضربهای است که میتواند در مراحل ثانویه مورد استفاده قرار گیرد. مواد پس از ورود به محفظه با چکشهای نصبشده روی روتور برخورد میکنند و در اثر ضربه خرد میشوند.
چکشها، سندانها و لاینرها از قطعات مهم این دستگاه هستند و میزان سایش آنها به نوع سنگ و شرایط کاری بستگی دارد.
هیدروکن
هیدروکن از سنگ شکنهای مخروطی است که برای مراحل ثانویه و ثالثیه کاربرد دارد. این دستگاه با قرار گرفتن سنگ میان منتل و کانکیو، مواد را تحت فشار خرد میکند.
هیدروکن برای بسیاری از سنگهای سخت مناسب است و میتواند در مدارهای مختلف خردایش فعالیت کند. تنظیم دهانه خروجی و انتخاب محفظه مناسب، تأثیر زیادی بر اندازه محصول نهایی دارد.
ماسه ساز
ماسه ساز برای تولید مصالح ریزدانه و ماسه مورد استفاده قرار میگیرد. دستگاههایی مانند راک اند راک با ایجاد برخورد و خردایش شدید، سنگ را به ذرات کوچکتر تبدیل میکنند.
این تجهیزات معمولاً در مراحل پایانی خط قرار میگیرند و محصول آنها پس از عبور از سرند میتواند برای تولید مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار گیرد.
سرند معدن
سرند برای تفکیک مواد بر اساس اندازه کاربرد دارد. مواد خردشده روی سطح توری حرکت میکنند و ذرات کوچکتر از منافذ عبور میکنند.
در مدلهای چندطبقه، امکان جداسازی چند اندازه محصول بهصورت همزمان وجود دارد. مواد درشتتر نیز میتوانند برای خردایش مجدد به مدار بازگردند.
استفاده از سرند مناسب باعث کنترل بهتر دانهبندی و افزایش کیفیت محصول میشود.
نوار نقاله
نوار نقاله وظیفه انتقال مواد میان تجهیزات مختلف را بر عهده دارد. این سیستم میتواند مواد را از فیدر به سنگ شکن یا از سنگ شکن به سرند منتقل کند.
عرض نوار، طول مسیر، ظرفیت انتقال و توان موتور باید با ظرفیت خط هماهنگ باشد. استفاده از نوار مناسب از تجمع مواد و ایجاد اختلال در جریان تولید جلوگیری میکند.
تجهیزات شستوشوی مواد معدنی
در برخی خطوط، مواد پس از خردایش به تجهیزات شستوشو نیاز دارند. ماسه شور و تجهیزات مشابه برای حذف گل، خاک و ناخالصیهای چسبیده به مصالح استفاده میشوند.
این مرحله بهخصوص در تولید شن و ماسه اهمیت دارد؛ زیرا وجود مواد ریز و آلاینده میتواند کیفیت محصول نهایی را کاهش دهد.
تجهیزات خشک کردن ماسه
پس از شستوشو، ممکن است مقدار زیادی آب در مصالح باقی بماند. خشککن ماسه میتواند برای کاهش رطوبت مواد مورد استفاده قرار گیرد.
انتخاب ظرفیت خشککن باید با میزان خوراک و ظرفیت سایر تجهیزات هماهنگ باشد. استفاده صحیح از این بخش به آمادهسازی محصول برای مراحل بعد کمک میکند.
قطعات تجهیزات معدن و سنگ شکن
قطعات مصرفی یکی از مهمترین بخشهای نگهداری تجهیزات معدن هستند. فک ثابت و متحرک، چکش، سندان، منتل، کانکیو، لاینر، توری سرند، یاتاقان و بوش از جمله قطعاتی هستند که بسته به نوع دستگاه مورد استفاده قرار میگیرند.
جنس این قطعات باید با نوع ماده معدنی متناسب باشد. سنگهای سخت و ساینده معمولاً باعث افزایش سرعت فرسودگی میشوند.
اهمیت ظرفیت تجهیزات
ظرفیت تمام دستگاههای یک خط باید با یکدیگر هماهنگ باشد. اگر فیدر ظرفیت بالاتری از سنگ شکن داشته باشد، مواد در ورودی دستگاه تجمع پیدا میکنند.
از طرف دیگر، اگر سرند یا نوار نقاله ظرفیت کمتری داشته باشد، جریان مواد در بخش خروجی مختل میشود.
بنابراین طراحی خط باید بهصورت یکپارچه انجام شود و ظرفیت هر بخش در کنار تجهیزات دیگر بررسی شود.
نگهداری تجهیزات معدن
تجهیزات معدنی معمولاً در محیطهایی همراه با گردوغبار، لرزش، فشار و سایش فعالیت میکنند. سرویس منظم میتواند از خرابی ناگهانی دستگاهها جلوگیری کند.
قطعات ضدسایش باید بهصورت دورهای بررسی شوند. سیستم روغنکاری، یاتاقانها، تسمهها، شفتها، اتصالات و موتور نیز باید کنترل شوند.
هرگونه افزایش لرزش، صدای غیرعادی، افزایش دما یا کاهش ظرفیت میتواند نشانه وجود مشکل باشد.
قیمت تجهیزات معدن و سنگ شکن
قیمت تجهیزات معدن و سنگ شکن به نوع دستگاه، ظرفیت، ابعاد، توان موتور، کیفیت ساخت و جنس قطعات بستگی دارد.
برای تجهیزات کارکرده، وضعیت بدنه، میزان سایش قطعات و شرایط سیستم محرک باید بررسی شود. هزینه تعمیرات احتمالی نیز باید در زمان خرید محاسبه شود.
در مدلهای نو، کیفیت ساخت، نوع آلیاژ قطعات مصرفی و امکان تأمین قطعات یدکی اهمیت زیادی دارد.